دکتر هما پرند » خبرنامه » بیماری های زنان » آتروفی واژن چیست؟
۶ دقیقه
آتروفی واژن

آتروفی واژن چیست؟

آنچه می خوانید...

آتروفی واژن یا سندرم تناسلی ادراری یائسگی (یا واژینیت آتروفیک) اغلب زنان یائسه را تحت تأثیر قرار می دهد. این وضعیتی است که در آن پوشش واژن به دلیل کمبود استروژن خشک‌تر و نازک‌تر می‌شود. سوزش، خارش، لکه بینی و درد هنگام رابطه جنسی از علائم شایع آن هستند،همچنین تکرر ادرار و عفونت واژن مجاری ادراری.

آتروفی واژن (که واژینیت آتروفیک نیز نامیده می شود) وضعیتی است که در آن سطح پوشش واژن خشک و نازک تر می شود. این منجر به خارش، سوزش و درد در حین رابطه جنسی و علائم دیگر می شود. این وضعیت همچنین شامل مشکلات دستگاه ادراری مانند عفونت های دستگاه ادراری (UTIs) و تکرر ادرار است.

اصطلاح واژن تنها به واژن اشاره دارد در حالی که آتروفی به معنای تلف شدن یا کاهش یافتن است. اخیراً اصطلاح آتروفی واژن با اصطلاح جدیدتر، سندرم تناسلی ادراری یائسگی (GSM) جایگزین شده است. این اصطلاح جدید نه تنها به تشریح علائم واژینال، بلکه علائم ادراری نیز کمک می کند که می تواند با اثرات استروژن پایین همراه باشد.

آتروفی واژن چیست؟

آتروفی واژن معمولا در دوران یائسگی در زنان رخ می دهد و این به دلیل کاهش هورمون استروژن است. زمانی که سطح استروژن در بدنشان تحت تأثیر قرار می‌گیرد، ممکن است در زنان جوان‌تر هم رخ دهد.

هورمون ها توسط سیستم غدد درون ریز، شبکه ای از غدد و اندام ها، تولید، ذخیره و ترشح می شوند. زنان برای سلامتی خود به هورمون استروژن به ویژه در سال های باروری نیاز دارند. وقتی یائسگی در حدود 50 سالگی اتفاق می افتد، تخمدان ها هورمون های کمتری تولید می کنند و قاعدگی ماهانه را در آن ها متوقف می کند. بسیاری از علائم ناراحت کننده ای که برای زنان در آن دوران وجود دارد، که شامل خشکی واژن و سایر علائمی است که ممکن است نشان دهنده آتروفی واژن باشد:

• نداشتن رابطه جنسی

• کاهش عملکرد تخمدان در اثر شیمی درمانی یا پرتودرمانی

• اختلالات ایمنی

• داروهایی که حاوی خواص آنتی استروژن هستند از جمله تاموکسیفن (Nolvadex)، مدروکسی پروژسترون (Provera) و Nafarelin (Synarel)

• سطوح غیر نوسان استروژن

• اوفورکتومی (برداشتن تخمدان ها)

• از دست دادن استروژن جفت پس از زایمان

•سیگار کشیدن

•شیر دادن

آتروفی واژن (واژینیت آتروفیک، GSM) چقدر شایع است؟

حداقل نیمی از زنانی که وارد یائسگی می شوند از علائم و نشانه های سندرم تناسلی ادراری یائسگی رنج می برند.

علت آتروفی واژن (واژینیت آتروفیک) چیست؟

در دوران یائسگی، بدن شما استروژن کمتری تولید می کند. بدون استروژن،  سطح پوششی واژن می‌تواند نازک‌تر شده و کشش کمتری داشته باشد. کانال واژن نیز می تواند باریک و کوتاه شود. استروژن کمتر، میزان مایعات طبیعی واژن را کاهش می دهد. همچنین تعادل اسیدی واژن را تغییر می دهد. زنانی که به تازگی بچه دار شده اند و شیر می دهند نیز افت استروژن دارند. این علائم همچنین در زنانی که تخمدان‌هایشان برداشته شده یا از داروهای خاصی (مانند مهارکننده‌های آروماتاز ​​برای درمان سرطان سینه) استفاده می‌کنند، رخ می‌دهد.

اولین علامت آتروفی واژن معمولاً کاهش روان کاری واژن است.

علائم آتروفی واژن می تواند شامل موارد زیر باشد

خشکی واژن

سوزش ویا خارش واژن

دیسپارونی (درد در حین رابطه جنسی)

ترشح از واژن معمولاً به رنگ زرد است

لکه بینی یا خونریزی

خارش ولو (خارش)

احساس فشار

همچنین می تواند بر سیستم ادراری شما تأثیر بگذارد و علائم ایجاد کند. این ها شامل:

زیاد دستشویی رفتن

داشتن درد هنگام رفتن به دستشویی

عفونت های دستگاه ادراری (UTIs)

احساس داشتن ادرار بیشتر

بی اختیاری ادرار استرسی

ادرار دردناک (دیسوریا)

وجود خون در ادرار (هماچوری)

سوزش در هنگام ادرار

آتروفی واژن چگونه تشخیص داده می شود؟

پزشک متخصص زنان می تواند آتروفی واژن را بر اساس علائم شما و معاینه لگنی برای بررسی نحوه ظاهر واژن تشخیص دهد. همچنین دانستن اینکه آیا در دوران یائسگی هستید یا خیر کمک خواهد کرد. علائم آتروفی در معاینه لگن عبارتند از:

واژن کوتاه یا تنگ شده

خشکی، قرمزی و تورم

از دست دادن کشش در پوست

تغییر رنگ مایل به سفید در واژن

پراکندگی موهای ناحیه تناسلی

برآمدگی در دیواره پشتی واژن

بیماری های پوستی ولو (درماتوز)، ضایعات فرج ویا قرمزی لکه های فرج (اریتم)

ضایعات مجرای ادرار

بریدگی های جزئی (پارگی) در نزدیکی دهانه واژن

چه آزمایشاتی برای تشخیص آتروفی واژن انجام می شود؟

در اکثرمواقع ، یک پزشک مجرب می تواند به راحتی تغییرات آتروفیک و GSM را با یک معاینه فیزیکی دقیق تشخیص دهد. گاهی اوقات آزمایشات آزمایشگاهی برای تشخیص آتروفی واژن از سایر شرایط مانند:

  • تست پاپ اسمیر
  • نمونه ی ادرار
  • سونوگرافی
  • pH  واژن
  • آزمایشات میکروسکوپیک

چه سوالاتی ممکن است پزشک متخصص زنان برای تشخیص آتروفی واژن (واژینیت آتروفیک، GSM) از شما بپرسد؟

  • آیا در دوران یائسگی هستید؟
  • چه داروهایی مصرف می کنید؟
  • آیا اخیراً بچه دار شده اید؟
  • آیا آمیزش واژینال شما دردناک است؟
  • آیا روان کننده ها یا مرطوب کننده های بدون نسخه را امتحان کرده اید؟
  • آیا متوجه ترشحاتی شده اید؟
  • آیا خونریزی یا لکه بینی داشته اید؟
  • چه مدت است که متوجه این علائم شده اید؟

محققان مشاهده کرده اند که آتروفی واژن ممکن است کمتر از سایر بیماری ها تشخیص داده شود. اگر فکر می کنید علائم شما ممکن است با آتروفی واژن مطابقت داشته باشد، آن را به پزشک زنان خود در میان بگذارید.

مدیریت بیماری و درمان آتروفی واژن

شما و پزشک زنانتان برای ارائه یک برنامه درمانی برای آتروفی واژن باید همکاری نزدیکی داشته باشید. پزشک به شما کمک می کنند تا بر اساس علائم و شدت آن ها تصمیم بگیرید که کدام برنامه مؤثرتر است. استروژن درمانی به عنوان موثرترین درمان در نظر گرفته می شود.

برخی از درمان ها برای درمان علائم آتروفی هستند. برخی دیگر به طور خاص برای درمان از دست دادن استروژن موثرند که برای تسکین علائم هم موثر است.

روان کننده ها و مرطوب کننده ها برای افزایش رطوبت و شل کردن واژن می توانند خشکی را درمان کنند. این باعث بهبود راحتی در هنگام رابطه جنسی می شود. مرطوب کننده ها سلامت واژن را به طور کامل بازیابی نمی کنند.

چندین نام تجاری بدون نسخه در دسترس هستند. برخی از آنها مرطوب کننده های واژن برای تحریک و خشکی در طول روز هستند، مشابه مرطوب کننده های پوست (Replens، Hyalofemme، Silk-E، و غیره).

برخی دیگر روان کننده هایی هستند که بهترین استفاده را در طول فعالیت جنسی انجام می دهند. استفاده از وازلین در داخل واژن توصیه نمی شود زیرا می تواند منجر به عفونت قارچی شود.

اگرچه بسیاری از زنان از روغن زیتون یا نارگیل به عنوان مرطوب کننده و روان کننده استفاده می کنند، گاهی اوقات ممکن است باعث تحریک آلرژیک در ناحیه واژن شود.  از استفاده از ویتامین E و روغن های معدنی باید اجتناب شود.

دکتر هما پرند

متخصص زنان، زایمان، نازایی
جراح زیبایی زنان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.